home

discl. / ©, lid NVJ

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z


Art Nouveau

 

Art Nouveau (1890-1910)

Ook: Jugendstil. Omstreeks 1890 vonden jonge vormgevers en architecten dat het welletjes was geweest met het hergebruik van historische (neo-)stijlen. In de periode 1890-1910 diende zich een nieuwe stijl aan, de Art Nouveau, ook wel bekend als Nieuwe Kunst of Jugendstil.


Het ideaal was het maken van een Gesammtkunstwerk: een samenhangend kunstwerk waaraan verschillende disciplines hadden samengewerkt.
Voor de vormgeving waren vooral de natuur en haar groeibewegingen van belang. De Nieuwe Kunst had een voorliefde voor gestileerde plantenmotieven en organische vormen. In de architectuur liet men graag de constructie zichtbaar, nu gecombineerd met decoratieve elementen. Geliefd waren bepaalde soorten witte, rode, gele of oranje baksteen, gietijzer, smeedijzer en glas. Afgewisseld met geglazuurde banden gaven de bakstenen muren de nieuwe architectuur een kleurig aanzien. De ramen zijn vrij groot.

Er kan onderscheid gemaakt worden tussen:
- de Florale Jugendstil, waar asymmetrie en zogenaamde zweepslagmotieven van belang zijn (Frankrijk)
- de zakelijke, meer geometrische Jugendstil (Duitsland, Oostenrijk en Nederland). 

Men paste bij de Jugendstil, naast de asymmetrie, drie typen ornamenten toe:
- de florale (motieven uit natuur), 
- de lineaire (zoals zweepslaglijnen, "slaoliestijl", zie affiche op afbeelding linksboven) 
- de geometrische (ontstaan uit wiskundige methodes). 

Veel van die kenmerken zijn te zien aan de gevel van het pand Haarlemmerstraat 83 in Amsterdam (zie foto), in 1906 ontworpen door J. Hegener: de natuurstenen omlijsting van de ramen heeft een organisch gebogen lijn. De eerste verdieping, met sierlijk balkonhek, rust op een zichtbaar gebleven ijzeren bint; het metselwerk is van gele bricornasteen.




Meer voorbeelden van Jugendstil (Art Nouveau).

De Art Nouveau-pagina van Skiouros (niet meer beschikbaar helaas) meldde een veelheid aan synoniemen voor Art Nouveau, waaronder veel lokale varianten (met wat aanvullingen van de redactie):
Age of Doodling, Arte Joven (Catalaans), Bandwurmstil, Darmstadt Stil, École de Nancy, Eel Style, Estilo Modernista, gereizter Regenwurm, Glasgow Style, Jugendstil (Duitsland), Liberty Style, Lilienstil of Lily style, Lo Stile Liberty (Italië), Modern Style, Moderne Strumpfbanlinien, Modernisme, Modernismo, Neustil, Neu Stil, Neudeutsche Kunst, Nieuwe Kunst, Nieuwe Stijl, Noodle Style, Nudelstil, Palingstijl (Brussel), Peitschenstil, Schnörkelstil, Secesija, Secesja, Secession (Oostenrijk), Sezessionsstil, Sezessionstil, Slaoliestijl, Stile floreale, Stile Inglese, Style 1900, Style Anguille, Style Coup de fouet, Style Guimard, Style Métro, Style nouille, Style sapin (Zwitserland), Szecessziö (Hungarije), Wellenstil, Whiplash Style, Yachting Style, Zweepslagstijl.

Afbeelding midden Kunstbus.

Eng. Art Nouveau