waterpas

1. Een waterpas is een instrument om na te gaan of iets zuiver horizontaal of verticaal staat. In de horizontale versie namelijk: "evenwijdig aan de oppervlakte van stilstaand water". 
De foto links toont de gebruikelijke vorm. Tegenwoordig wordt vaak een laserwaterpas gebruikt (tweede foto).
Een zeer nauwkeurig instrument is bijvoorbeeld de SDL30M met automatisch berekenen van doorgaande waterpassingen met een nauwkeurigheid van < 0,6 mm voor 1 km heen en terug (foto rechts); ook bijvoorbeeld voor vlakheidscontrole van vloeren.


waterpas met een luchtbelletjes voor horizontaal en verticaal "waterpas" (zie betekenis 2) nagaan:


waterpas, digitaal, sdl30m (meetconsult):


waterpas, handylaser magnum (laserliner):


Zie ook loodrei, schietlood, bouwmoppen (iemand een een belletje voor de waterpas laten halen).
Eng. levelling instrument, leveling instrument (Am.); timmermanswaterpas is carpenter's level; roterende waterpas is rotating laser level


2. Waterpas is ook de benaming voor exact horizontaal. Bijvoorbeeld "waterpas aangebrachte planken".
Waterpas is hier een bijwoord. Als bijvoeglijk naamwoord wordt waterpas niet meer gebruikt (vroeger bijvoorbeeld waterpasse ligging).
Eng. waterpas zijn is to be level; waterpas maken is to level