oksaal

1. Ook: doksaal, koorhek. Oude schrijfwijze: oxaal. Een oksaal is een gemetselde of houten afscheiding tussen het koor en het schip van een kerk, waarover een galerij loopt die via een trap vanaf het koor bereikbaar is. 
Het oksaal is ontstaan uit de cancelli (Latijnse cancellus is hekwerk, traliewerk) als eenvoudige afscheiding tussen keizer en volk, toneelspelers en publiek, en in de kerk tussen koor en volk (koor en schip). 

Het woord oksaal of doksaal is afkomstig van het middeleeuws Latijnse doxale, dossale, dossum (m.b.t. de rug). De d van doksaal verdween tot oksaal omdat men die aanzag voor het lidwoord. (Vercoullie meldt dat de doksaal betekende: "een ruggentapijt dat men eershalve achter de rug der hooggeplaatste personen ophing bepaaldelijk achter de rug der geestelijken in het koor; dan de plaats der koorzangers"). Bron Van Dale Etymologisch woordenboek en Etymologiebank.

Met dank aan o.m. J. Veerman Liturgie Rijssen
Zie ook kerkonderdelen
Eng. rood screen, coir screen, pulpitum screen, quire screen, rood loft is de galerij boven het rood screen


2. Vooral in de katholieke parochies na de tijd van de Reformatie heeft de oksaal een betekenisverandering ondergaan tot synoniem van orgelbalkon of orgelgalerij. De locatie is hier aan de westzijde van de kerk. 
Vaak is een orgel op het oksaal geplaatst. Het oksaal is in de richting van de gelovigen soms fraaier dan in de richting van het koor (zie foto's van St. Peter Exeter hieronder). 
Met dank aan Wikipedia

 
krewerd st. etienne du mont, parijs
joriskerk, amersfoort
(orgel naast oksaal)
st. peter, exeter
(gezien vanuit koor en vanuit schip