| |
![]() |
![]() |
![]() |
1.
Ook: doksaal, koorhek. Oude
schrijfwijze: oxaal. Een oksaal is een gemetselde of houten afscheiding tussen het koor en het schip van een
kerk, waarover een galerij loopt die via een trap vanaf het koor
bereikbaar is.
Het
oksaal is ontstaan uit de cancelli (Latijnse cancellus is hekwerk, traliewerk)
als eenvoudige afscheiding tussen keizer en volk, toneelspelers en
publiek, en in de kerk tussen koor en volk (koor en schip).
Het woord oksaal of doksaal is afkomstig van het middeleeuws Latijnse doxale,
dossale, dossum (m.b.t. de rug). De d van doksaal verdween tot
oksaal omdat men die aanzag voor het lidwoord. (Vercoullie
meldt dat de doksaal betekende: "een ruggentapijt dat men eershalve
achter de rug der hooggeplaatste personen ophing bepaaldelijk achter de rug der
geestelijken in het koor; dan de plaats der koorzangers"). Bron Van Dale Etymologisch woordenboek
en Etymologiebank.
Met dank aan o.m. J. Veerman Liturgie
Rijssen.
Zie ook kerkonderdelen.
Eng.
rood screen, coir screen, pulpitum screen, quire screen, rood loft is
de galerij boven het rood screen
2. Vooral in de katholieke parochies na de tijd van de Reformatie
heeft de oksaal een betekenisverandering ondergaan tot synoniem van orgelbalkon of
orgelgalerij.
De locatie is hier aan de westzijde van de kerk.
Vaak is een orgel op het oksaal geplaatst. Het oksaal is in de richting
van de gelovigen soms fraaier dan in de richting van het koor (zie
foto's van St. Peter Exeter hieronder).
Met dank aan Wikipedia.
| krewerd | st. etienne du mont, parijs | |
![]() |
![]() |
![]() |
| joriskerk, amersfoort (orgel naast oksaal) |
st.
peter, exeter (gezien vanuit koor en vanuit schip |
|
![]() |
![]() |
![]() |