lift

Een lift is een meer of minder verticaal transportmiddel om goederen of personen naar verschillende niveaus te brengen. Meestal bestaat een lift uit een cabine of kooi die in een schacht op en neer bewogen wordt. 

Liften zijn te onderscheiden naar verschillende gezichtspunten: autolift, beddenlift, bouwlift, cabinelift (kooilift), goederenlift, huislift, hydraulische lift, industrielift, kettinglift, kleingoederenlift, mastheffer, ladderlift, mindervalidenlift, paternoster, personenlift, platformlift, schaarlift, spindellift, tractielift, traplift, ziekenhuislift.
Combinaties van de diverse soorten zijn uiteraard mogelijk, omdat de lift vanuit meer gezichtspunten benaderd kan worden, bv. wat vervoerd wordt (personen) en de aandrijving (tractielift), of een een manier van "omhoog brengen" (platformlift) en een gesloten kooi (cabinelift).

- Wat vervoerd wordt
Personenlift, goederenlift (vrachtlift), mindervalidenlift (invalidenlift), kleingoederenlift (dossierlift, spijzenlift, spijslift, kleine goederenlift, bv. in restaurantkeukens), autolift, industrielift (bv. speciaal explosieveilig), scheepslift (schip plus water in een bak), verhuislift (ladderlift; om verhuisdozen en grotere goederen te verplaatsen), ziekenhuislift (of beddenlift, speciale grootte e.d. vanwege vervoer van zieken op bedden).

- Toepassing
Goederenlift, personenlift, goederen/personenlift (winkel, magazijn), bouwlift, jumplift, mindervalidenlift (bij entree of bordes, minder dan 3 meter hoog), platformlift (meer dan 3 meter hoog), woonhuislift, ziekenhuislift (beddenlift), verhuislift (ladderlift), shuttlelift (snelle lift met weinig stopplaatsen), panoramische lift (bv. glazen kooi en schacht).

- Methode van hijsen (aandrijving, zie afbeelding rechtsboven)
Tractielift: een kabel aan de bovenzijde van de cabine of kooi, katrol bovenaan en tegenwicht aan andere zijde.
Hydraulische lift of elektro-hydraulische lift: één of meer cilinders bewegen de liftkooi door oliedruk; verschillende typen mede afhankelijk van de plaats van de motor bv. rugzak of tandem, over het algemeen kleinere hoogten mogelijk dan tractieliften, 25 m als maximum hydraulisch. Een bijzonder type is een schaarlift (schaarheftafel, heftafel, laad-en-los-lift). Een mastheffer is een eenvoudige vorm van een hydraulische lift met één cilinder (mast).
Verhuislift (ladderlift, schuine stand van een baan waarover een bak schuift; mobiele lift).
Paternoster (continue keten van kooien die door twee schachten een langzame rondgaande beweging maken; soort inspringlift). 
Kantellift (bouwlift).

autolift bouwlift (kantellift) goederenlift
huislift (woonhuislift) kettinglift


- Deuren
Toegangen aan welke zijde(n), handmatig (draaideur), automatische telescoopdeur (tweedelig, van één zijde van de opening naar de andere zijde), automatisch centraal openend (beide deuren vanuit het midden, bij meer dan twee panelen per deur telescopisch), systeem van de fabrikant of vrij op de markt verkrijgbaar (van low-cost tot heavy-duty, bv. Selcom);, met/zonder fotocel.

- Tableaus algemeen
Een tableau is een gebied waar knoppen e.d. , vandaalbestendig, grootvlak, braille-opschriften voor blinden, vanuit een invalidenwagen de knoppen bedienen, van fabrikant of vrij op de markt (bv. Schäfer, Kronenberg).

- Kooitableau
Verdiepingknop (naar welke verdieping vervoeren), standaanwijzing (op welke verdieping bevindt de lift zich), alarmknop met schel, spreekluisterverbinding (spraakmodule), knop "deur langer open houden", knop "deur versneld sluiten", signaal bij bereiken van gewenste verdieping, ventilatie aan/uit.

- Schachttableau (op de verdieping)
Richtingpijlen (gewenste verdieping is boven of onder de huidige, lift moet naar boven of naar beneden), signaal bij aankomst van de lift, standaanwijzing op de verdiepingen (wel/niet het etagenummer waar de lift zich bevindt via een venster zichtbaar op alle verdiepingen).

mindervalidenlift (mastheffer) paternoster personenlift personenlift (mindervaliden) platformlift


- In geval van nood
Naast alarmknop, alarmschel en spreekluisterverbinding: noodverlichting, een batterij of UPS (Uninterruptable Power Supplies, een accu noodvoeding voor korte tijd) zodat de lift bij stroomuitval nog naar de dichtstbijzijnde verdieping of naar de begane grond kan, 24-uurs toezicht via spreekluisterverbinding of telefoon (telebewaking), een "vang" aanbrengen als de snelheid van de kooi groter is dan een bepaalde waarde, toepassing van buffers in de liftput 

- Besturing en regeling
Hoeveel en welke liften werken gekoppeld, welke liften vallen hier buiten (bv. een beddenlift in een ziekenhuis voor vervoer van patiënten), systeem van de fabrikant of vrij op de markt verkrijgbaar (bv. Böhnke), hoeveel en welke besturingsopties zijn beschikbaar als standaardopties om zelf door klant te bepalen (zgn. individuele configuratie), softstart- en softstop-mogelijkheid (het zgn. "uitrijden" en "inrijden" van de liftkooi op de verdieping), verlengde deurtijd (bv. bij een verzorgingshuis), detectoren op automatische deuren (sensoren om ongewenst contact met de deuren te voorkomen).
Eventueel toegangscontrole door bv. pin-code, kaartlezer of sleutelschakelaar. 

- Materialen
Materiaal van de schacht, liftkooi, vloer en deuren (bv. rvs, gelakt staal of glas).

- Diversen, technisch
Snelheid: meestal 0,4 tot 1,6 m/s, zeer hoge torens 2,5 tot 10 m/s. Met/zonder put, met/zonder dakopbouw, met/zonder machinekamer. Nauwkeurigheid waarmee de lift bij de gewenste verdieping stopt. Stroomvoorziening: meestal 400 V (230 V soms mogelijk). Hefvermogen in kg en aantal personen. Hefhoogte in meter. Maximaal aantal stopplaatsen. Maximaal aantal ritten per uur, bv. 180 (tractie) of 30-60 (hydraulisch).

- Diversen, procedureel en kosten
Grenzend aan woonruimten betekent dat een stillere lift nodig is. Wordt voldaan aan alle eisen uit het Bouwbesluit en de regels mbt. liften (alle door normen verplichte documenten bv. certificaten, liftboek, gebruikershandleiding). Bouwkundige eisen aan de omgeving van de lift. Kosten van 20 jaar onderhoud. Aanschafkosten van een lift, bij aanwezige schacht, zijn bv. 10.000 euro plus 10.000 euro per stopplaats. Het is ook mogelijk een lift te leasen waarbij onderhoud en vervangen van onderdelen inclusief is. Een lift moet regelmatig gekeurd worden door een bevoegde keuringsinstantie, bv. Aboma+Keboma, het Liftinstituut, Bureau Veritas en Veturo liftkeuringen.

 
schaarlift (schaarheftafel) traplift verhuislift (ladderlift)


- Merken of leveranciers

Axess liften

Aesy liften

Astralift

Büter hefplateaus, schaarliften, draaibare platforms e.d. voor verschillende branches

Dumon interne transportsystemen

Intraboss schaarheftafels, goederenliften en transportsystemen

LiftForce heftafels, goederenliften, platformliften, cabineliften, trapliften

Lifttechniek Veenendaal

Lödige industries (gewone en zware liften)

Lohr liften

Marco lifttechniek

Ora liften

Thyssen-Krupp liften

Tramétex liften, schaarheftafels en transporttechniek

of (met weinig of geen duidelijke afbeeldingen op de sites):

Kone

OTIS

Schindler


Zie ook de liftenpagina (veel voorbeelden van verschillende soorten liften), Liften-startpagina.
Eng. lift, elevator (Am.)