lean bouwen

Het wonderlijke van westerse bedrijven is dat managers niet graag op fouten worden geattendeerd, sterker nog: het is de bedoeling dat managers juist niet worden gestoord door werknemers. Bij het autoconcern Toyota werkt dat anders: als er iets mis dreigt te gaan, waar dan ook, dan wordt er van iedere werknemer verwacht dat deze dat doorspeelt. Het is geen kwestie van klikken of overdreven braafheid, maar de klant is altijd het slachtoffer van een fout en dus moeten fouten vermeden worden. Bij Toyota staat dan ook werkelijk centraal dat het proces continu verbeterd kan en moet worden, met als enige focus: de klant. En dat kan alleen in een omgeving waar iedereen gerespecteerd wordt. 
Dit zgn. lean-principe kan theoretisch ook werken in de bouwwereld.

"Lean is de sleutel achter het onbetwiste succes van Toyota en vele andere bedrijven. Ook binnen de bouwsector blijken de eenvoudige principes uitstekend toepasbaar, getuige de positieve ervaringen met Lean Construction in ondermeer Amerika, Engeland, Denemarken en inmiddels ook Nederland. Arpa maakt zich sterk voor de implementatie van de Lean filosofie en werkwijzen in de Nederlandse bouwsector omdat het in onze beleving het antwoord is waar de bouw al jaren op zit te wachten: 
- meer klantwaarde
- minder faalkosten
- meer plezier in het werk.
Als extra geldt voor een lean bedrijf vaak dat er vaste partners (co-makers) zijn, waardoor je weet welke prestatie wordt geleverd in het bouwproces.

Trefwoorden
Lean werken kan alleen als het vanuit de top van de onderneming wordt georganiseerd. "Sleutelbegrippen" hierbij zijn:
- formeer lean-groepen (over alle onderdelen van een bedrijf heen)
- luister naar verbeterideeën van werknemers (die immers onmiddellijk bij het werk betrokken zijn maar vaak geen gehoor kregen door een dikke managementlaag of een woud aan procedures)
- maak successen bekend
- maak duidelijk dat het ook voor de werknemers beter is als het bedrijf minder faalkosten heeft (minder kosten, meer waardering van de klant)
- maak ook de geleerde lessen bekend (fouten om van te leren)
- maak duidelijk dat continu verbeteren altijd mogelijk is (omdat de omgeving verandert en dus ook de methode, het proces en het uiteindelijke product)
- langzaamaan zal iedereen merken dat veranderen niet "eng" is of een gevaar vormt voor het behoud van je werk (maar noodzakelijk is om te blijven bestaan).

Eén van de aspecten van Lean is langer bij veel bouwgerelateerde bedrijven ingevoerd: just in time, d.w.z. lever de onderdelen, halfproducten of producten pas aan als die nodig zijn (verwerkt kunnen worden).

De oorsprong
Lean is de naam die enkele Amerikaanse onderzoekers eind jaren '80 gegeven hebben aan de productiefilosofie van Toyota. Lean werd voor het eerst beschreven in het boek The Machine that Changed the World, waarin zij hun uitgebreide benchmark-onderzoek presenteren binnen de wereldwijde automobiel industrie. Lean staat ook bekend onder termen als Kaizen, World Class Manufacturing (WCM) en Toyota Production System (TPS).

Waarde en verspilling
De Lean-filosofie is inmiddels een beproefde manier om tegen een bedrijfsproces aan te kijken en deze continu te verbeteren. De Lean principes zijn van toepassing op ieder proces en hebben hun waarde al meer dan 20 jaar bewezen in andere sectoren dan de automobiel industrie. Lean gaat uit van van een heldere basisdefinitie: alle activiteiten binnen een organisatie die rechtstreeks bijdragen aan dat waar de klant voor betaalt is waarde, al het overige is verspilling. De uitdaging ligt nu hierin om iedereen binnen de organisatie actief bij te laten dragen aan enerzijds het vergroten van waarde en anderzijds het terugdringen van verspilling.

Verbetering en respect
Een succesvolle introductie van Lean kent twee peilers: continue verbetering en respect voor mensen. Lean behelst namelijk veel meer dan efficiënte bedrijfsprocessen; het is een mensgerichte filosofie die de mensen op de werkvloer, waar de waarde gecreëerd wordt, centraal stelt en hen integraal onderdeel maakt van het proces van continue verbetering. Een Lean organisatie zal dan ook, net zoals Toyota, nooit medewerkers ontslaan vanwege efficiency verbeteringen, omdat juist de mensen de basis vormen voor de signalering en implementatie van verbeteringen."

Een tijdlijn met diverse markante punten in het kader van de lean-filosofie (Lean Enterprise Institute).

Documentatie
- Lean Bouwen, Aernouts en Assink (Lean Management Instituut).

Afbeelding Laurens van Lieshout (Wikipedia).
Aangehaalde tekst, vrijwel integraal, van Arpa, voor procesverbetering en persoonlijke ontwikkeling.
Zie ook Lean_manufacturing (Wiki), The Toyota Way (Wiki), Lean instituut en meer links.