Verschillende hamers

bankhamer

De gewone hamer wordt ook bankhamer genoemd, naar de werkbank waaraan gewerkt wordt, vooral voor het fijnere timmerwerk. 
Andere termen zijn penhamer en timmermanshamer.

Een penhamer bestaat uit een steel van essenhout. De steel van de penhamer wordt met een stalen spie in het gat van de hamerkop opgesloten. 

beeldhouwhamer en beeldhouwklopper

Beeldhouwhamers zijn vaak kleine vuisten (kleine mokers). 
De juiste keuze van de vuist hangt af van de diameter (gewicht) van de beitels:
500 g vuist voor beitels van › 8 - 10 mm
600 g vuist voor beitels van › 10 - 12 mm
750 g vuist voor beitels van › 12 - 14 mm
900 g vuist voor beitels van › 14 - 16 mm
Het is raadzaam als eerste een vuist van ijzer te kopen, die biedt de meeste mogelijkheden

Zie ook bij fleshamer.

Kloppers zijn voor het wat fijnere werk. De kloppers van metaal hebben een klein volume en een korte steel. Zij zijn daardoor bijzonder wendbaar en speciaal voor details geschikt.

Zie ook de Beeldhouwwinkel.

bekistinghamer of bekistingshamer
De bekistingshamer is een klauwhamer, maar waarvan de klauw rechter is uitgevoerd. Met deze klauw kunnen bekistingsplanken gemakkelijk worden losgewrikt. 
Soms is de kop voorzien van een gleuf om de nagel vast te houden.

bikhamer of lashamer. 
Een hamer die o.m. door lassers gebruikt wordt om de slak van de las af te slaan of op schepen om de roest eraf te slaan. 
Er zijn verschillende typen bikhamers: 
- Met twee wigvormige "pennen" waarbij de ene haaks op de nadere staat (bovenste foto). Bedenk wel dat de uitvoering van geheel RVS, met rubberen handgreep, steviger en duurzamer is. 

- Met een wigvormige en een puntige pen.
- Een elektrische versie.
- Een pneumatische versie (zie naaldenbikhamer). 
Foto's: Arkwami, Lascentrum. 
Met dank aan Evert Jan Muurling.

bilhamer of molensteenhamer

Een bilhamer wordt gebruikt om in steen een bil (of ril) te maken zoals bijvoorbeeld bij een molensteen.

bolhamer of bolkophamer

Bolhamers worden onder meer gebruikt voor het bewerken van plaatwerk, vooral om holle vormen in metaalplaat te kloppen.

Verg. de ingenieurshamer.

Verg. de kunststof hamer.

bosbouwhamer

"Zeldzame bosbouw nummer hamer. Oud gereedschap om nummers in het hout te slaan. Deze heeft één ring met nummers en is gemerkt met David Dominicus uit Remscheid."

"Zeer zeldzaem nummer hamer gebruikt in de bosbouw. Deze hamer heeft twee verstelbare ringen waarmee nummers gemaakt kunnen worden tot 99. Normaal hoort hier nog een streng van losse nummers bij, maar die zijn meestal verloren gegaan in de tijd. Goede conditie."
Teksten en afbeeldingen Duco Tools.

Zie ook bij stempelhamer.

bosseerhamer of spitshamer

Een hamer met twee scherpe sneden waarmee de steenhouwer het natuursteen ruw bewerkt. 

Het resultaat is "pierre en bossage" of natuursteen met bossering, een ruwe ("brute") afwerking van natuursteen.
Afb. Handgereedschappen Tech-Term Aanschouwelijk Technisch Woordenboek van ir. B.D. Swanenburg, uitgave Elsevier 1958, reprint Ambacht en Gereedschap 2006.
Zie ook bewerken van natuursteen.

bossierhamer

Ook een bosseerhamer? Een hamer met één scherpe snede, leidekkersgereedschap.

bouchardhamer of carreerhamer

Ook: bouchardeerhamer. Een houten hamer met een kop die aan beide uiteinden een vlak heeft van gehard staal dat een raster vormt van piramidevormige punten. Met de bouchardhamer kan bv. natuursteen van putjes worden voorzien, het zgn. boucharderen.

Er zijn modellen met verwisselbare kopen zodat met meer of minder grote punten gewerkt kan worden en de kop na bot worden van de punten eenvoudig vervangen kan worden.

Afb. Handgereedschappen Tech-Term Aanschouwelijk Technisch Woordenboek van ir. B.D. Swanenburg, uitgave Elsevier 1958, reprint Ambacht en Gereedschap 2006.
Zie ook bewerken van natuursteen.

ciseleerhamer

Hamer bij het modelleren van metaal. Ciseleren is meestal de laatste fase van het uitkloppen (egaliseren) van een metalen plaat of voorwerp.
Ook voor het bewerken van natuursteen werd vroeger wel de ciseleerhamer toegepast.

constructiehamer (bv. bij houtskeletbouw)
Deze constructiehamer heeft een kop die speciaal gemaakt is om houten balken e.d. zonder beschadigingen aan te brengen. 

doktershamer

Tsja, inderdaad een hamer. De huisarts gebruikt deze hamer om je reflexen te testen (onder knie e.d.).

drijfhamer

Hamer voor het modelleren van gegoten brons e.d.

fineerhamer
Een fineerhamer wordt gebruikt bij het inleggen van fineer. Op de afbeeldingen een fineerhamer met messing kop (zachter dan staal) zodat het fineer niet zo snel beschadigd wordt, en aan het uiteinde van de steel een (afschermbare) beitel.
Foto's en tekst van Baptist.

fleshamer
Een fleshamer is een voorbeeld van een beeldhouwhamer (beeldhouwershamer).
Foto Baptist.

geologenhamer

Een geologenhamer is het klassieke stuk gereedschap van de geoloog en heeft aan de ene kant een slagvlak en aan de andere kant een spitse of beitelvormige punt (foto rechts, hamers 2 en 3). De spitse punt kan men gebruiken om stukken steen los te wrikken. De beitelvormige punt is te gebruiken als een soort schepje en is bijzonder handig als men gaat zoeken in storthopen of los materiaal. Hamer 1 is een mijnwerkershamer.
Een andere door geologen wel gebruikte hamer is de slaghamer (tekening onderaan, verg. slaghamer).

Getekende afbeeldingen uit het boek Fossielen van Gerhard Lichter, uitgave Thieme.

hoefsmeedhamer
Zware (ca. 1,400-2kg), trapeziumvormig gesmede hamer met vlakke of licht bolronde baan en korte (ca. 20-25cm) steel. De hoefsmid smeedt hoefijzers meestal met een smeedhamer. In sommige gebieden van Frankrijk daarentegen gebruikt men een specifieke hamer, de hoefsmeedhamer (bron MOT).

houten hamer

Een houten hamer gebruik je om (houten) onderdelen in elkaar te zetten. Door de grote kop beschadigen de onderdelen minder snel. Een houten hamer gebruik je ook om met een beitel stukken uit het hout te kappen.

ingenieurshamer
Een ingenieurshamer is een kleinere hamer met twee koppen.
Op de bovenste foto een kleine kop en een kop met een smal slagvlak.
Op de onderste foto een ingenieurshamer die  veel lijkt op een bolkophamer.
Foto's Baptist en BosTools.

kaphamer
Een stratenmakershamer waarmee straatstenen in het gareel worden gelegd. Met behulp van een sabel wordt een steen op het juiste punt doorgeslagen (gekapt).
Zie ook stratenmakershamer voor een iets ander model.
Eng. brick hammer, bricklayer's hammer

klauwhamer

Met een klauwhamer sla je spijkers in hout. Met een klauwhamer kunnen ook spijkers uit het hout getrokken worden; gebruik de steel van de hamer in dit geval als een hefboom.
De klauwhamer wordt door timmerlui op de bouwplaats gebruikt voor de meest voorkomende werkzaamheden.

kloofhamer

Een kloofhamer dient om hout te kloven, dwz. laten barsten of splijten door er een wig in te slaan, bv. om al in korte stukken afgezaagde boomstammetjes kleiner te maken om die als brandhout te gebruiken. De wig is hier de puntige kant van de kloofhamer (bijl).
Foto's DeWit Gereedschappenfabriek. 

kuipershamer

"Mooie kuipershamer van Buck and Hickman. Gemerkt met een 2. Zeer goede conditie."

Tekst en afbeelding Duco Tools.

klokkenhamer

Een (kerk)klokkenhamer wordt meestal elektrisch bediend, bv. in en carillon.

kunststof hamer

Met een kunststof hamer bewerk je metaalplaat, ook bv. voor het lood bij glas-in-lood-ramen. Door de zachte kop met een terugslagvrije slag (door vulling) is de plaat beter te vormen en is er minder beschadiging van het plaatmateriaal.

lathamer

Een lathamer (Duits: Latthammer) wordt gebruikt om een aantal redenen, vooral op plaatsen waar de timmerman moeilijk uit de voeten kan:

- de lange pin wordt in het hout geslagen waardoor de timmerman zijn andere hand "vrij" heeft voor iets anders; ook als een lat of balk te zwaar is kan deze pin toegepast worden: twee timmerlui kunnen op die manier de zware lat verplaatsen

- de spleet in de kom tussen de lange en de korte pin wordt gebruikt om nagels uit te trekken, maar kan ook gebruikt worden om een nagel tijdelijk in te plaatsen (ipv. in de mond bv.)

- de platte kop is om nagels in het hout te slaan; om wegglijden van de kop en kromslaan van de nagel te vermijden is deze voorzien van een rasterwerk

- sommige typen zijn magnetisch waardoor de ijzeren nagel niet wegvalt na het trekken maar ook niet wegglipt als de nagel juist in het hout geslagen moet worden.

De lathamer is verkrijgbaar in staal en in grafietuitvoering.

Foto: lathamer van Stanley.

leihamer (leidekkershamer)
De leihamer of leidekkershamer heeft een platte steel en is aan de voor en achterzijde afgeschuind om leien voor op het dak of de gevel mee op maat te hakken (niet bikken). De punt is om gaatjes in leien te hakken om deze vast te nagelen (kopernagels, het gat wordt vanaf de onderzijde van de lei naar boven geslagen zodat de kop van de nagel verzonken ligt).
De sleutelgatvormige opening is bestemd om de koperen nagels te verwijderen uit het dakbeschot.
De hamers zijn in een links- en een rechtshandig model verkrijgbaar. 

Door middel van een leihamer en een leibrug worden de leien op maat gekapt. Daarna worden ze bevestigd met een leihaak.

Met dank aan Leo Bredie technisch adviseur Monumentenwacht (Erfgoedhuis Zuid-Holland) en leidekkersbedrijf Schiltz.

  

loodhamer

De loodhamer is voor het kloppen van lood (bv. bij glas in lood).

mijnwerkershamer

Mijnwerkershamers worden nog door geologen gebruikt. De twee belangrijkste soorten zijn die met aan beide zijden een platte kop en die met aan één zijde een platte en aan de andere zijde een puntige kop.
Afbeeldingen uit het boek Fossielen van Gerhard Lichter, uitgave Thieme.

moker of vuist

De moker of vuist is een betrekkelijk kleine hamer voor allerlei werkzaamheden als klein sloopwerk, maar ook wat beeldhouwwerk.

Gewicht 1 tot 2 kg.

montagehamer

Houten montagehamer Nooitgedagt.

Afbeelding Duco Tools.

naaldenbikhamer
Ook wel: naaldhamer. Een pneumatische bikhamer die gebruikt wordt voor het ontroesten, het verwijderen van verf en het opruwen van steen: een bundel naalden voert een bikkende beweging uit. 
De Rodcraft naaldenbikhamer op de tweede foto heeft 24 naalden van 2 mm diameter (of 14 van 4 mm) en geeft 4500 bikken per minuut. 
Naaldenbikhamers worden vaak gebruikt bij het ontroesten van schepen en andere grote oppervlakken.
Foto's: Mechatechniek, Steimach.

pianohamer

Geen hamer die we bij bouwwerken gebruiken, maar bij de bouw van piano's e.d.

planeerhamer

Planeerhamer is de naam voor een hamer die bij het uitdeuken van metalen plaatmateriaal wordt gebruikt. Deze hamer heeft één platte kop of soms twee platte koppen (aan beide zijden van de hamerkop een platte kop). Zie ook de bolle slagkop bij slaghamer die ook bv. bij het uitdeuken van metaal wordt gebruikt. 

plethamer
Een zware, platte hamer.

rubber hamer

Een rubberhamer kan gemaakt zijn van zacht- of hard rubber. 

Hard rubber. Gebruiksgebied: straten maken, eigenlijk alleen voor tegels.

De rubber hamer wordt niet meer gebruikt bij straatstenen omdat die meestal mechanisch nagetrild worden om ze "vast te zetten" in het zand.

Zacht rubber:

Wanneer de hamer van zacht rubber is gemaakt wordt deze toegepast voor zachte materialen. 

Vergelijk de stratenmakershamer.

slaghamer

Natuurlijk is elke hamer een "slaghamer", dwz. er wordt met de hamer geslagen. 

1. Een slaghamer is specifiek de naam van een hamer met stalen bolletjes in de kop.
Door de traagheid van de met stalen kogels gevulde kop wordt het terugslageffect voorkomen. Deze hamer is dus zeer geschikt voor precisiewerkzaamheden. Na de slag blijft de terugslagvrije hamer ahw. "plakken". Foto's van Conrad rechts. 
Eenzelfde functie heeft de hamer met een met gel gevulde kop (foto hieronder, links, van Toolstation, met tekst roughneck). 

Met het slagvlak van nylon of polyurethaan kan zonder gevaar voor splinters op metaal worden geslagen. 

2. Een soort elektrische hakhamer wordt ook wel een slaghamer genoemd. Foto hierboven, rechts, van Baars Verhuur.
"Gebouchardeerde terrastegels zijn terrastegels die bewerkt zijn met een slaghamer, de oneffenheden die hierdoor veroorzaakt worden geven deze terrastegels hun antislipeigenschap."

3. Een slaghamer is ook een hamer met een rubberen kop die bv. gebruikt wordt bij het parketleggen, waarschijnlijk om het hout aan te tikken zonder dat het parket beschadigt (foto van Nivatech rechts).

4. Slaghamer is ook de benaming voor een aantal hamers die speciaal bij het uitdeuken van metalen plaatmateriaal worden toegepast (foto Frost links). Zie ook bij planeerhamer.


5. Een slaghamer is ook de zgn. terugslaghamer die bij bv. funderingsonderzoek wordt gebruikt (foto van Fugro hieronder). Zie de pagina Funderingsonderzoek.

sleg

Een sleg is een zeer forse houten hamer met gelijke, meestal rechte koppen, die bijvoorbeeld gebruikt wordt om palen in de grond te slaan.
Om de kop stevigheid te geven tegen het voortdurende forse slaan wordt de sleg vaak voorzien van metalen banden. 

sloophamer

Een hamer om sloopwerk te verrichten. De sloophamer wordt vaak gebruikt voor het slopen van gebouwen en wegdekken.

De foto's tonen hydraulische sloophamers.

De term slopershamer ipv. sloophamer wordt meer gebruikt als sprake is van sloopplannen en men het daarmee niet eens is of anderszins de sloop een wat negatieve klank heeft, bv. "Het oude gemaal is gered van de slopershamer" of "Toen het milieubewuste denken zijn intrede deed, kwam men steeds meer tot de ontdekking dat in slooppanden nog veel bruikbaars zat dat niet onder de slopershamer hoefde te worden vermorzeld".

De voorhamer is voor het handmatig slopen van metselwerk. 

smeedhamer of smidshamer
De smeedhamer is hét werktuig van de smid, waarmee hij al het smeedwerk verricht, al dan niet samen met een voorhamer. Het is een tamelijk zware (ca. 500-2000gr) hamer met een vrij dikke wigvormige pen, die in sommige gevallen in hetzelfde vlak ligt als de steel (ca. 30-35cm). De baan is lichtbol en de scherpe kanten moeten zorgvuldig zijn weggenomen daar het te bewerken ijzer anders niet vlak afgewerkt kan worden (bron MOT).

Verschillende smeedhamers.

stamper

Een "hamer" om bv. met de hand palen (verder) in de grond te stampen of beton aan te stampen (stampbeton).

steenhamer

Zware ijzeren hamer om stenen op maat te slaan.

Afbeelding Duco Tools.

steenhouwershamer

Zie beeldhouwklopper.

De foto toont de ronde steenhouwershamer in het symbool van de steenhouwers.
Verg. bosseerhamer.

stempelhamer

Een stempelhamer is een hamer die toegepast wordt om "iets" in een materiaal te stempelen (foto rechts van Baumann).
Bij het stempelen kan een hamer voorzien zijn van een schuifkop met een in één geheel een aantal initialen of andere letters, maar er kan ook van losse letters of cijfers gebruik worden gemaakt (foto's hieronder van Baumann).

Zie ook bij bosbouwhamer.

stratenmakershamer

Een hamer die stratenmakers gebruiken om de stenen goed neer te leggen en enigszins aan te kloppen. 

Het kromme deel wordt gebruikt om overtollig zand weg te halen of juist wat zand toe te voegen, de steen enigszins aan te kloppen, maar ook om een  klein stuk van een steen te slaan of de genadeklap te geven na een breuk voorbereid te hebben.

Het hamerdeel is om de steen forser aan te kloppen.

Zie ook kaphamer voor een iets eenvoudiger model.

Vergelijk de rubber hamer.

tegelhamer
De tegelhamer lijkt eigenlijk alleen te zijn om tegen de achterkant van een geglazuurde tegel te tikken als er met een glassnijder al een kerf in het glazuur is gemaakt.

tuinhamer

Een tuinhamer is geschikt voor allerlei klusjes in de tuin. Met de beitelzijde kan gehakt worden en met de hamerzijde geslagen (gedreven).
Foto DeWit Gereedschappenfabriek.

veiligheidshamer

Een scherpgepunt hamertje van ca. 20 cm dat in de auto handig is om (van binnenuit natuurlijk) de ruit te breken als dat noodzakelijk is, bv. als de water te water is geraakt en de elektrisch kan het raam niet naar beneden. 

voorhamer

Een voorhamer is een moker met een lange steel. Door de langere steel kan harder geslagen worden.
Meestal heeft de voorhamer een gewicht tussen 3 en 10 kg, en is door zijn grootte goed te gebruiken bij sloopwerk, vooral van metselwerk.

voorzittershamer

De meestal houten hamer van een voorzitter om bij de beslissing van zgn. hamerstukken te laten neerkomen op een ook meestal houten rond vlakje.

weight-forward hamer
Een weight-forward hamer heeft een andere vorm dan gebruikelijk. 
"Door de gebogen vorm en de perfecte gewichtsverdeling komt de kracht precies waar deze het meest nodig is: op het slagvlak."
Foto en tekst Baptist.

diverse andere hamers (onbekende soort of moeilijk onder te brengen)

Franse hamer met nagel-uittrek-mogelijkheid (foto Duco Tools).

Bronzen zgn. Muntendammer hamer

Collage van hamers van de Digitale Stad Eindhoven