glas

Glas is een hard, meestal doorzichtig materiaal, bij hoge temperatuur (ca. 1300 graden Celsius) gefabriceerd uit gesmolten zand, kalk en soda. 
Toepassingen van vlakglas zijn onder meer: ruiten, deuren, tafels. 
Het basismateriaal van glas, silicium, heeft een zodanige opbouw van de moleculen dat bij afkoeling geen kristallisatie optreedt. Hierdoor wordt het materiaal glasachtig. Het doorzichtig zijn van glas moet dan ook gezocht worden in de molecuulstructuur van het silicium (periodiek systeem van Lenntech). 

Speciale pagina's over glas (de meeste van Steinford):

1. Glas in de oudheid

2. Glassoorten, per glastype

3. Glassoorten, per toepassing

4. Het verre verleden

5. Van zand tot glas

6. Productie van glas

7. Productie vensterglas tot 1900, handmatig

8. Productie vensterglas vanaf 1900, mechanisch

9. Spiegelglas

10. Moderne productie vlakglas

11. Glas in de bouwkunst

12. Fabricage bijzonder glas

13. Eigenschappen van glas

14. Ontwikkeling kwaliteit

15. Steinfort

16. Specifieke glastermen

Soorten glas zijn o.m. (bron Glaspunt en Steinford):
- brandwerend glas: gelaagd glas met blanke tussenlagen die opzwellen wanneer ze worden blootgesteld aan vuur
- craquelé-glas:  gelaagd glas waarvan de middelste ruit is stuk geslagen; doordat de "gebroken" ruit zit opgesloten tussen de andere ruiten kunnen de blokjes niet van hun plek
- draadglas: een glassoort met in het glas, als wapening, metalen draden in een meestal vierkant rasterpatroon
- dun glas: glas met een dikte tussen 0,4 mm en 2,0 mm, vervaardigd via het float- of trekproces en gewoonlijk bestemd voor geavanceerde industriële toepassingen
- figuurglas: glas waarop een patroon wordt aangebracht door het terwijl het nog zacht is tussen twee walsen te laten glijden, waarvan er één is voorzien van een decoratief patroon
- floatglas (vlakglas, vensterglas): glas dat wordt geproduceerd door gesmolten glas over een bad gesmolten tin te laten lopen, en vervolgens langzaam te laten afkoelen zodat een vlakke glasplaat wordt gevormd; het zo geproduceerde glas is bijzonder soepel; floatglas kan blank of gekleurd zijn, en er kunnen isolerende coatings op worden aangebracht, voor bescherming tegen de hitte of koude
- gehard of thermisch bewerkt glas of veiligheidsglas: glas dat door een thermische of chemische behandeling sterker wordt gemaakt
- gelaagd glas: veiligheidsglas bestaande uit twee of meerdere glasplaten die worden verbonden met één of meerdere blanke of gekleurde plastic tussenlagen
- hoog-rendement glas (isolatieglas HR++): warmte-isolerend glas waarop een uiterst dunne, onzichtbare metaalcoating wordt aangebracht, waardoor het glas aanzienlijk beter geïsoleerd is tegen hitteverlies en kou
- melkglas: een doorschijnend glas dat door toevoeging van beenderas (beendermeel, calciumfosfaat, Ca3PO4), tinoxide (SnO2) of calciumfluoride (vloeispaat, CaF2) ondoorzichtig is gemaakt
- spiegelglas: (a) glas dat reflecterend wordt gemaakt door aan één zijde een zilverlaag aan te brengen (b) een oudere naam voor een betere kwaliteit vensterglas (spiegelglas dankt zijn naam aan het feit, dat het vroeger hoofdzakelijk voor het vervaardigen van spiegels werd gebruikt, terwijl het goedkopere vensterglas bestemd was voor beglazing; bij spiegelglas ontbreken de vaak hinderlijke trekstrepen van het vroegere vensterglas)
- verzilverd glas: verzilverdglas is reflecterend gemaakt door aan één zijde een zilverlaag aan te brengen. 

Documentatie
- Brochure over vensterglas bij monumenten, van Cultureel Erfgoed.
- Brochure over bouwglas can Cultureel Erfgoed.

Met dank aan Steinford glas en Glaspunt.
Zie vooral ook de Samenwerkende Glasbedrijven (veel info), Antiek encyclopedie Glas (heel veel glassoorten e.d.), Scheuten, Bewerkingen van glas (Balink Glas & Aluminium), Van Dijken Glas en bv. bouwglas, draadglas, dubbelglas, figuurglas, gebrandschilderd glas, glas-in-lood, glasblok, glasdeur.
Eng. glass; ruit is window, pane, windowpane