|
|
|
|
Beton
is niet zonder meer voor dragende constructies te gebruiken: druksterkte
is hoog, maar de
treksterkte is te gering. Het principe van het
wapenen is, dat men in gebieden waar
na belasten trekspanningen in
beton worden verwacht, stalen wapeningsstaven aanbrengt. De materialen
staal en beton worden op deze manier optimaal gebruikt. Staal heeft een hoge
treksterkte en zorgt daarom voor de afdracht van de trekkrachten. Beton heeft
een lage treksterkte maar een hoge druksterkte en draagt daarom de drukkrachten over.
In op buiging belaste platen en balken ligt het wapeningspercentage in de praktijk ongeveer tussen 0,2 à 0,6 % bij platen en 0,5 à 1,2 % bij balken. Het maximum wapeningspercentage ligt in de buurt van de 2 %. Er kan onderscheid worden gemaakt in
hoofdwapening, d.i. de
wapening in de draagrichting, en verdeelwapening,
d.i. de wapening loodrecht op de hoofdwapening.
Bij gewapend beton wordt er ongespannen staal gebruikt, dit in
tegenstelling met voorgespannen
beton.
 |
Gewapend cement
Gewapend
beton is mogelijk geworden door de uitvinding van het portlandcement door de Britse metselaar Joseph Aspdin
(1824), door de grootschalige
productie van staal en door het "trekken" van
wapeningsstaven. Joseph Louis Lambot paste als eerste gewapend
cement (ciment armée) toe bij watertanks voor de landbouw en
vervaardigde een boot van gewapend cement (1848, Miraval) waarop hij in 1855 het
patent verwierf. Zijn boot werd getoond op de Wereldtentoonstelling van 1855 in
Parijs. De Franse tuinman Joseph Monier maakte bloembakken met een netwerk van ijzerdraad
bedekt met cement. In 1867 kreeg hij wonderlijk genoeg patent op deze cementwapening
(Joseph Lambot had immers het patent al) en ging er o.m. balken en zelfs vloeren mee maken.
Gewapend beton
De Duitser Gustav Adolf Wayss kocht in 1879 een aantal patenten van Monier. Door
de samenwerking van Wayss met de Duitser Matthias Koenen bleek dat de wapening
van een balk niet in het midden moest liggen, zoals werd aangenomen, maar aan de
onderzijde van de balk. Door grind toe te voegen was sprake van gewapend
beton ipv. gewapend cement.
De Fransman Hennebique
maakte eind
19e eeuw een skelet van kolommen, balken en vloeren van gewapend
beton mogelijk (foto rechtsbovenaan, zie ook bij betonskelet). Gewapend beton werd de nieuwe bouwmethode, zeker voor
etagebouw. De foto rechts van het huis Dom-ino (letterlijk te
vertalen als huis-innovatief) uit 1914 van Le
Corbusier geeft daarvan een voorbeeld.
Eind 19e eeuw waren ook al aanzetten gedaan voor voorgespannen
beton, waarvoor de Fransman Eugène Freyssinet in 1928 het patent verwierf.
Met dank aan o.m. TU Delft
en Inleiding in de Bouwhistorie van Ronald Stenvert en Gabri van Tussenbroek (uitgeverij
Matrijs).
Zie ook wapening, sterkte.
Eng. reinforced concrete
