faalkosten

Faalkosten zijn alle kosten die onnodig ten behoeve van het eindproduct zijn gemaakt. In elke branche bestaan faalkosten en faalkosten zijn nooit volledig te vermijden. 
Faalkosten worden bv. veroorzaakt doordat het bouwproces onnodig inefficiënt verloopt, het eindproduct niet aan de afgesproken kwaliteitseisen voldoet dan wel door het feit dat er zaken moeten worden hersteld of vervangen.

Oorzaken en voorbeelden van falen
Voorbeelden van vermijdbaar tekortschieten dat tot faalkosten leidt, zijn (met dank aan SBR, toegevoegd zijn vele praktijkvoorbeelden):
- gebrekkige communicatie (verkeerde, te late, onduidelijke informatie; inadequate gegevensuitwisseling, te gemakkelijk denken over de gevolgen van aanpassingen, starten met een werk terwijl het voorgaande nog niet heeft plaatsgevonden, veranderde specificaties, geen signalering als er iets mis dreigt te gaan of is gegaan, taalproblemen, de klant geen tijdige informatie verstrekken,  teveel "tussenstations", cruciale taken vallen tussen wal en schip, taken en verantwoording worden doorgeschoven naar onderaannemers, te weinig positieve feedback naar het personeel, geen gebruik van hetzelfde informatiesysteem enz.)
- onvoldoende tijd (niet optimaal ontwerp, te weinig oog voor de gebruikers van het pand, gebrekkige bouwplaatsinrichting, gebruik van een nieuwe methode, te rooskleurige afspraken met de opdrachtgever, slechte afspraken met leveranciers, door uitloop van een voorgaande fase in de bouw is er te weinig tijd voor afbouw enz.)
- onvakkundige inbreng (verkeerde keuzen*, disproportionele eisen van de opdrachtgever, onacceptabele contracteisen, irreële financiële ambities, onderwaardering van kwaliteit, gebrekkige leiding, te weinig aandacht voor uitvoerbaarheid in de ontwerpfase, gebrek aan detaillering bij de ontwerpen dus zorg voor waterdichte specificaties, te goedkope aanbesteding, personeel is inwisselbaar, geen vakkundig personeel, slordigheid, desinteresse, gebrek aan verantwoordelijkheid, verantwoordelijkheid kun je niet delegeren (onderaannemers), geen hart voor de zaak enz.)
- niet-beheerst proces (wijziging van het pakket van eisen, te late vergunningverlening, te veel partijen, slechte planning, geen uitloop ingebouwd, leegloop door verkeerde planning of gebrekkige communicatie, de werkelijke situatie is verschillend van de bouwtekeningen, geen langetermijnvisie, ontbreken van een geïntegreerd informatiesysteem als BIM, steeds weer juridische haarkloverij omdat alles voor een habbekrats gebouwd moest worden, en zo voort).

Faalkosten worden grotendeels pas opgemerkt tijdens de uitvoeringsfase, maar de eigenlijke oorzaak ligt vaak eerder in het proces. Uit onderzoek blijkt dat faalkosten in de bouw gemiddeld zo'n 5-13% van de omzet bedragen (2007). Het is duidelijk dat door het reduceren van faalkosten goedkoper kan worden gebouwd of meer winst kan worden behaald, of beide.

uit faalkostenreductie door ketensamenwerking (klik voor groter):

ketensamenwerking kan de faalkosten verlagen, o.m. door gebruik te maken van één informatiebron (BIM):

Verantwoordelijkheid voor het werk
Faalkosten worden zelden veroorzaakt door één persoon, maar meestal door het falen van de hele organisatie of een onderdeel daarvan. Om faalkosten effectief aan te pakken is het van wezenlijk belang dat iedereen zijn steentje bijdraagt, van directeur tot bouwplaatspersoneel. Alleen op die manier kan achterhaald worden hoe bepaalde procedures effectiever kunnen, waarom de communicatie faalt enz. 
Het bedrijf moet als één geheel achter de opdracht staan en iedereen moet signaleren wanneer er iets mis dreigt te gaan. Afspraken met alle partijen, binnen het bedrijf en daarbuiten, en tijdschema's moeten doordacht zijn en gewoon nagekomen worden. Dat zou al een aanzienlijk aantal fouten reduceren. Zonder altijd beren op de weg te zien is het gunstig als een medewerker serieus wordt genomen wanneer die iets als verkeerd of inefficiënt ervaart. Helaas ontbreekt dat nogal eens in onze cultuur: men wil liever niet gestoord worden door klachten, problemen of opmerkingen met als resultaat dat fouten en onvolkomenheden pas in een (te) laat stadium aan het licht komen. 
Bij elk project is een bouwbegeleider noodzakelijk die gewend is met problemen en druk om te gaan. Bestaat de allround uitvoerder of opzichter nog?
Opvallend is dat bij kleine bouwbedrijven de faalkosten over het algemeen geringer zijn dan bij grotere (waarschijnlijk door bv. minder complexe communicatie, minder complexe opdrachten, meer binding van de werknemers met het project).

Risico's van bouwprojecten
Het Economisch Instituut voor de Bouw (IEB) heeft met Bouw in Beeld najaar 2009 een duizendtal bouwondernemingen gevraagd wat de risico's van bouwprojecten zijn. De illustere lijst van risico's, die in onderdelen ook onder faalkosten zijn te scharen, toont in volgorde van gewicht o.m.:
- tijdens de uitvoering bijstellen van plannen door de opdrachtgever (20% van de projecten)
- diefstal (bij b&u meer dan bij gww)
- het verkeerd calculeren van arbeid
- het te laat binnenkomen van de juiste vergunningen (bij gww meer dan bij b&u)
- een faillissement van een onderaannemer of toeleverancier
- het niet tijdig betalen door opdrachtgevers (bij gww meer dan bij b&u)
- bezwijken van onderdelen van het gebouwde (komt zelden voor maar de kosten zijn hoog)
- persoonlijke ongevallen.
Verder worden bouwers steeds meer geconfronteerd met andere externe factoren:
- de besluitvorming binnen de overheid wijzigt steeds
- de deskundigheid van de opdrachtgever neemt af
- de regelgeving wordt steeds complexer.
 
Documentatie
- Faalkostenreductie door ketensamenwerking (Faalkostenreductie).

Een publicatie met een praktische methode om faalkosten te vermijden: Faalkosten de (bouw)wereld uit! (SBR-infoblad).
CUR Bouw en Infra heeft o.m. een publicatie Leren van geotechnisch falen (publicatie C227; CURNET) en Falende constructies (publicatie C232; CURNET).
Een meer definitieve manier om de faalkosten aanzienlijk te verlagen is de methodeverandering van bouwen zoals bij Conceptueel Bouwen.

Het onderdeel "faal" van de term faalkosten is ontleend aan het Franse faillir (ontbreken, missen, een fout begaan) dat via vulgair Latijn fallire is ontwikkeld uit Latijn fallere (niet aan de verwachtingen voldoen, doen uitglijden; bedriegen); bron Etymologiebank. Denk hierbij ook aan het woord vals. 

Teksten gedeeltelijk van SBR, Faalkosten in de bouw. 
Afbeeldingen SBR, Faalkostenreductie en BouwBeter.
Zie ook bouwteam, bouwfouten, past performance, lean-filosofie, living-building, conceptueel bouwen, Succesvol bouwen.

*) Op de opiniepagina van Cobouw (juli 2010) meldden mr. Manfred Fokkema en mr. drs. Erwin Hijmans (adviesbureau Tauw) o.m. 
"Gemeenten verzuimen vaak om heldere keuzes te maken. Ze raken verzeild in allerlei overleggen met verschillende bestuurslagen, stellen keuzes tijdens het proces bij en doen onvoldoende zorgvuldig onderzoek. Het boeken van tijdwinst hebben gemeenten dus voor een groot deel in eigen hand."
Verder, ook uit Cobouw: "Te grote prijsfixatie (dwz. kiezen voor de laagste inschrijving, red.) maakt dat gemeenten het meest risicovolle plan omarmen en daarna balen omdat de ontwikkelaar wacht op betere tijden om de hoge grondprijs waar te maken (of omdat de aannemer failliet gaat en opnieuw aanbesteed moet worden of omdat de uitvoering ondeugdelijk is, red.)". Eén van de remedies lijkt te zijn: goede samenwerking tussen alle partijen. "Willen, kunnen en moeten zijn drie voorwaarden om een project te laten slagen."

Eng. failure costs