| |
Het
Bauhaus begon in 1919 met het formuleren van een utopie: de "Bouw
van de toekomst" zou alle kunstrichtingen tot een ideale
eenheid verbinden, zowel binnen als buiten moesten architectuur,
schilderkunst, beeldhouwkunst en industriële vormgeving één geheel
vormen. Dit vereiste een nieuw soort kunstenaar, tegenover
academische specialisten. Walter Gropius zag de
weg om dit doel te bereiken in nieuwe pedagogische methoden en
in het edele handwerk als voorbereiding voor iedere kunstrichting:
"het onderricht moest in de werkplaats opgaan". Als gevolg
daarvan moesten kunstenaars en handwerksmannen samenwerken bij de
lessen, maar ook bij de productie van de ontwerpen. Op deze manier zou
"de scheiding tussen vrije en toegepaste kunst opgeheven worden".
In 1919 werd daartoe in Weimar een academie opgericht voor
architectuur en vormgeving door Walter Gropius. De school werd in 1925
naar Dessau verplaatst. In Dessau werd de academie later gevestigd in een door Gropius
ontworpen gebouw dat de naam Bauhaus kreeg. Allerlei kunstdisciplines
werden er onderwezen: naast architectuur ook schilderkunst,
beeldhouwkunst en industriële vormgeving, dans en beweging, decor en
kostuumontwerpen, typografie, fotografie en reclameontwerpen.
De
werkelijkheid van de technische vooruitgang stelde vergaande
eisen, waardoor de opwaardering van het ambacht (het handwerk) niet voldoende was.
Het Bauhaus reageerde hierop door in 1923 met een op de toekomst
gericht programma onder het motto "kunst en techniek, een
nieuwe eenheid". De mogelijkheden van de industrie moesten
zorgen voor een functioneel en esthetisch bevredigende vorm. In de
Bauhauswerkplaatsen ontstonden voorbeelden die voor massaproductie
bestemd waren, van een lamp tot een woonhuis.
De geschiedenis van het Bauhaus verliep
niet zo regelmatig. Wisselingen in de leiding en onder de leraren,
invloeden van kunstenaars van buiten en de politieke situatie waarin
het experiment van het Bauhaus plaatsvond, dat alles had invloed op het
verloop van zijn geschiedenis. De sterke invloed die het
Bauhaus heeft gehad werkt tot heden door. Toen Hitler in 1933 aan de
macht kwam, werd door de nazi's het Bauhaus al snel gesloten. Zij
vonden deze kunst decadent ("entartet"). Veel docenten van het
Bauhaus weken uit naar de Verenigde Staten en zetten daar hun werk voort.
Op
de foto onder de belangrijkste groep docenten op het dak van het Bauhaus in
Dessau, v.l.n.r. Josef Albers, Hinnerk Scheper, Georg Muche, László
Moholy-Nagy, Herbert Bayer, Joost Schmidt, Walter Gropius, Marcel Breuer, Wassily
Kandinsky, Paul Klee, Lyonel Feininger, Gunta Stölzl
en Oskar Schlemmer.
![]() |
bauhaus werkstatt typo schmidt: ![]() |