basiliek

Een basiliek is een stenen kerkgebouw met een hoog, van ramen voorzien middenschip en lage zijbeuken. Meestal zijn er drie of vijf schepen naast elkaar, en van elkaar gescheiden door zuilen. Aan het einde van de basiliek bevond zich de apsis, een halfronde uitbouw. 

Een basiliek zonder vensters in de hoofdbeuk (middenbeuk, middenschip) heet een pseudo-basiliek.
 
De basiliek ontstond uit de basilica: nadat de Romeinen zich tot het Christendom bekeerd hadden en de basilica zijn functies had verloren als marktplaats en als plaats van rechtspraak, werd deze gebruikt voor kerkelijke diensten. Later gebouwde kerken kregen soms de indeling van de basilica's en  werden daarom ook basiliek genoemd.

basiliek, pisa, italië:

basiliek s. apollinare, ravenna, italië (vu amsterdam):

interieur van een basiliek met middenbeuk, zuilenrij, (hoge) vensters bovenin de middenbeuk, vlak casetteplafond en apsis:

basiliek, heilige willibrordus, hulst:

De termen basilica en basiliek zijn ontleend aan het Franse basilique (koninklijke hal), van het Latijnse basilica (koninklijk gebouw, zuilenhal, gerechtszaal, beurs), van het Griekse basilikè stoa ((koninklijke) zuilengalerij (in Athene)), een afleiding van het bijvoeglijk naamwoord basilikos (koninklijk), afgeleid van basileus (koning); bron Etymologiebank.

Verg. gotiek.
Eng. basilica